Pratik Yüzde Hesaplama

Yüzde hesaplamak ilk okulda çarpım tablosunu ve 4 işlemi öğrendikten sonra herkezin öğrendiği ilk matematik işlemlerinden birisidir. Herkez yüzde hesaplamasını örneğin 80 liraya %10 ilave edileceği zaman önce 80’ni ilave edilecek yüzde ile çarpardık 80×10=800. Sonra çıkan sayıyı 100 rakamına bölerdik, 800/100=8 çıkardı. Buda 80’in yüzde 10’u 8 ettiğini gösterirdi. Sonra %10 ilave edilmiş miktarı görmek içinde bu %10 miktarını ana miktarla toplardık 8+80=88. Sonuç bu şekilde 3 aşamalı hesaplama yöntemi ile bulunmuş olurdu.

Okuma Tavsiyesi: Asya’daki Türk Halkların da Rusya, Çin Zulmü, Hindistan Esareti

Videolu Pratik Yüzde Hesaplama

80 x 10 =800

800 / 100 = 8

8 + 80 = 88

Bunun aynısını yüzde eksiltmek için yapmak gerektiğinde de 3 işleme gerek kalıyordu. Sadece son kısmında toplama yerine çıkartma yapıyorduk. Yani 80’den %10 eksiltmek için aşağıdaki işlemi yapıyorduk.

80 x 10 = 800

800 / 100 = 8

8 – 80 = 72

Bu yöntemimiz ile hem hesap makinesinde hemde kağıt üzerinde tek çarpma işlemi ile ister % ilave edebiliyoruz, ister % eksiltebiliyoruz.

İşlemimiz aynen aşağıdaki gibi. Örneğin 80 TL’ye %40 zam yaptığımızı düşünelim. Yapmamız gereken işlem 80 TL’yi 1.40 ile çarpmak. Burada 1 rakamı var olan parayı temsil ediyor. Noktadan sonraki 40 rakamı ise ilave edilecek %40 rakamını temsil ediyor.

Yüzde ekleme formülü

80 x 1.40 = 112 yapıyor.

İster hesap makinesinde, isterseniz kağıt üzerinde deneyin göreceksiniz.


Eğer 80 TL’ye %40 indirip yaptığımızı düşünürsek, bu kez yapmamız gereken işlem yine çarpmak. Ama bu kez 1.40 ile değil 0.60 ile çarpmak. Daha önce dediğimiz gibi 1 rakamı var olan sayıyı temsil edip onu koruyordu, noktadan sonraki rakam ise ilave edilecek yüzdeyi temsil ediyordu. Şimdi ise var olan sayıyı koruyup üzerine ilave etmeyeceğimiz için 1 rakamı yerine etkisiz sayı olan 0 rakamını yazıyoruz, noktadan sonraki 60 ise 100 rakamından çıkartılan 40 rakamından sonra kalacak rakamı verecek. Çoğu insanın kafasını bu nokta karıştırıyor ama dikkatli düşününce mantığı kolayca anlayacaksınız. Bu çarpmadan sonra işlemimiz aynen aşağıdaki gibi olacak.

Yüzde çıkartma formülü

Bu formülü birçoğumuz biliyormudur bilmiyorum ama bilmeyenler için çok hızlı ve basit bir hesaplama yöntemidir, tavsiye ederim. Tabi bu yüzde hesaplama yöntemi eklenmiş bir yüzdeyi eksiltmek için değil, sadece bir rakam da %XX indirim yapmak için gerekli formüldür.

80 x 0.60 = 48 yapar.


Yüzde eksiltme formülü, yüzde eksiltme hesaplaması

Eğer daha önceden eklenmiş bir yüzdeyi çıkartmak istiyorsak aşağıdaki formül kullanılır. Daha doğrusu 125 TL’ye yüzde %20 zam yaptık ve 125 TL x 1,20 = 150 TL oldu diyelim. Daha sonra müşterilerden tepki gelince ve istediğimiz satışı alamayınca mecburen bu zammı geri almamız gerek diyelim. İşte öyle bir hesaplama yapmamız lazımki 150 TL’den %20 zammı geri alınca tekrar 125 TL olsun. İşte bunun için aşağıdaki yüzde hesabı ile bir rakama ilave edilen yüzde aynen eksiltilir.

150 TL / 1,20 = 125 TL

Yani 150 TL’yi 1,20’ye bölersek kolayca ilk rakamı bulmuş oluruz.


Diğer yardımcı yüzde hesaplamaları için http://www.isakoc.com/excelde-bilinmeyen-yuzdeyi-hesaplama-formulu.html isimli yazımızdaki farklı yöntemlerde yüzde hesaplama formüllerinide inceleyip öğrenin.


Yüzde nedir?

Yüzde işareti yüzde hesaplamalarında kullanılan bir işarettir. Genelde fiyat artırımı/azaltımı ve istatistik tutmakta kullanılır.

Yüzde İşaretinin Kullanımı

– Fiyatlarda Yüzde Kullanımı

En basit örneği fiyatlara belli bir yüzde de zam yada indirim yapmakta kullanılır. Örneğin 200 TL olan bir ütüye %25 zam yapmak için kullanacağımız yöntem.

İlk önce fiyatı yüzde rakamı ile çarparız.
200 TL x 25 = 5000

Ardından çıkan rakamı 100 rakamına böleriz. (Binde hesaplamada da 1000 rakamına böleriz)
5000 / 100 = 50 TL

50 TL, 200 TL’nin % 25’i demektir. Şimdi de zammı 200 TL’ye uygulamak için 200 TL ile 50 TL’yi toplayarak %25 zamlı ütü fiyatımızı bulmuş oluruz.

200 TL + 50 TL = 250 TL (Ütünün %25 zamlı yeni fiyatı)

– İstatistiklerde Yüzde Kullanımı

İstatistiklerde yüzde bir şeyin başarı, başarısızlık ve ihtimal oranını bulmak için kullanılır.

Örneğin bir futbol oyuncusunun oynadığı maç başına attığı golün başarı oranını hesaplamak. Bunu aşağıda uygulamalı bir örnek ile anlatalım. Vereceğimiz örnekte baş karakterimiz Hakan Şükür.

Hakan Şükür kulüp takımlarında 260 ve milli takımlarda 60 gol olmak üzere oynadığı 652 resmi maç da toplam 320 Gol atmış. Biz de Hakan Şükür’ün oynadığı maçlara göre attığı golün yüzde kaç ettiğini bulacağız. Böylece Hakan Şükür bir golcü olarak maçlarda yüzde kaç gol başarısı yakalamış öğrenmiş olacağız.

Bunun için yapmamız gereken attığı golleri oynadığı maça bölmek bölmek. Böylece başarı yüzdesi ortaya çıkacak.

320 gol / 652 maç = 0,49

Yani maç başına % 49 oranında gol atma başarısı göstermiştir.

“Pratik Yüzde Hesaplama” için 143 cevap

  1. merhaba bir şey sormak istiyorum; gelen faturada ürünlerin %35 iskontolu fiyatları yazıyor ancak bana iskonto yapılmadan önceki fiyatları gerek nasıl bulabilirim?

    • Atıyorum tutar 100 lira olan bir ürüne %35 indirim yapıldı ve ürünün fiyatı 65 TL oldu. Sen bu tutarın iskonto yapılmamış rakamını öğrenmek istiyorsan 1 rakamından %35’i temsil 0,35 çıkarıp yani rakamımızı 0,65’e getireceğiz ve bu rakamla 65 TL’yi çarpacağız, tutarın hiç iskonto yapılmamış rakama geldiğini göreceksin. Yani 100 TL’ye gelmiş olacak.

      Yalnız eta, logo, nebim winner gibi programlarda tutardan yapılan iskontolar bazen çok küsüratlı görünür, örneğin 127,58 liradan %29,3 iskonto yapılmıştır çıkan tutar 90,19906 TL’dir ama bu tür programlar bu rakamdaki son 3 rakamı üste yuvarlar ve 90,20 TL olarak gösterir. Şimdi böyle çıkan bir rakamda aynı iskonto miktarını ilave ederek aynı net rakamı bulamazsın. 90,20 TL’ye yapılan %29,3 iskontoyu geri alalım bakın rakam ne çıkacak 90,20 / 0,707 (bu rakam %29,3’ü temsil eder) = 127,5813295615276 gibi küsüratlı rakam çıkacaktır, bu da sizin aklınızı karıştırabilir. O yüzden yapılan iskonto oranları aşağı ya da yukarı yuvarlanmamış olmalıdır.

    • bölerek çıkıyor çarparak olunca daha düşük bir rakam çıktı. çok teşekkür ederim yardımınız için 🙂

    • Özür dilerim, aklım böleceğiz diyor ama ellerim çarpacağız olarak yazıyor. Böleceğiz yazacağıma çarpacağız yazmışım. 🙂

    • İSA bey öncelikle 100 tl olan bir ürün %35 iskonta ile 65 tl yapmaz 100/1,35=74,07 yazınızın formülü doğru olabilir lakin sadece akıl karıştırmaya çok bildiğinizi ispat etmeye yönelik çabanızı anlatıyor cevap çok basit iskontolu tutarı 74,07 kabul edelim % 35 iskonta tutarı
      74,07.1,35=99,99 iskontasız tutar.

    • Ya o cevabı verirkende benim çok aklım karışmış, başka bir konuya odaklanınca böyle oluyor maalesef. Bende sen şimdi uyarınca orada öyle yazdığımı farkettim. Yoksa tabiki olmaz 😉

    • Aynı işlem gene, atıyorum 100 TL’nin %80’i çek ise 100×0,80=80 TL diğer nakit olacak kısımda ortaya çıkmış oluyor, 100 TL – 80 TL =20 TL kalan kısmıda nakit.

  2. Excel de bir yüzde hesaplama tablosu tutuyorum.
    Örneğin satış yaptığım günlere satış tutarını yazıyorum. Satış yapılmayan günler 0 olarak kalıyor.
    Bunu aylık yüzde hesabına döktüğümde, sayıyı kendisine bölüp satış yapılan günü 1 olarak sonuçlandırıp, her günü toplayıp ay içerisindeki gün sayısına böldüğümde ay içerisindeki satış yaptığım gün yüzdemi buluyorum. Ancak 0 olan, yani satış olmayan günlerde, 0’ın 0’a bölümü tanımsız olduğundan excel tablosu işlemin içerisinden çıkamıyor 🙂 Buna öneri bir formulünüz var mı?

  3. Merhabalar

    100 üzerinden düşünürsek 100 x 18 /100 = 18 +100 = 118 ama 118 x 18 / 118 = 21.24 – 118 =96.76 çıkıyor neden 100 çıkmıyor?

    ama

    100 x 1.18 =118 —— 118 / 1.18 = 100 tam çıkıyor arasındaki fark nedir yardımcı olursanız sevinirim

  4. Bize kolay birşekilde yüzde hesaplamalarını öğrettiğiniz için teşekkür ederim

  5. Mantığını anlayamadaığım bir sorum var.
    A maliyeti olan bir ürüne %25 kar koyup (A*1,25 ya da A*25%+=), liste fiyatını B olarak yapıyorum. Bölerek 1,25 ile geri gelmek yerine, çarparak (B*20%-=) hesap makinesinden %20 iskonto sağladığımda A’yı veriyor. Bu nasıl oluyor? Yani 25 ile ileri gidip, 20 ile geri gelmek?

    • Büyük rakamları aşağıya aynı rakamla iskonto yaparak getirirseniz elbette fiyat aynı çıkmaz. Ama %20 ile aşağı indimeniz kaba bir hesaptır. Gerçek hesaplama yöntemi değildir. Eğer rakam küsüratlı olsaydı %20 iskonto yaparak aynı rakama gelemezsiniz. Bu kez iskontoyuda atıyorum 20,389 gibi küsüratlı bir yüzde ile aynı rakama çekmek zorunda kalırsınız. Bu da size iskonto yapıldığında vermek istediğiniz rakamıdan önce % kaç iskonto yaparsam o rakama gider diye ayrı bir ince hesap yapmak zorunda kalırsın, bu da işini çok zorlaştırır. Yüzde hesaplamada çarparak eklediğin şeyi mecburen geri bölerek alabiliyorsun. O yüzden gene 1,25’e bölmek zorundasın.

  6. merhaba, sorum şu iki sayının birbirine yüzde oranını nasıl bulabilirim? Pratik bir yol var mı? Örneğin 38 rakamı 241’in yüzde kaçıdır?

  7. Merhaba. Ben herhangi bir sayının yüzde birini bulmak için napabilirim başka bir yöntemi yok mu ? Pratik kağıt kalem gerekmeyen yol ?

  8. bir ürünün fiyatından önce %40 sonra %10 indirim yapılıyor.Bu indirimler sonrası 20 TLlik fiyat çıkıyor. ürünün indirimsiz fiyatı kaçtır. nasıl yolla buldunuz yazarmısnız

  9. elma= 20
    armut=20
    şeftali=30
    kayısı=40
    nar=10
    yukarıda bir bahçedeki meyve ağaçlarının sayısını göstermektedir. Buna göre,şeftali ağaçlarının sayısı,toplam meyve ağaçlarının sayısının yüzde kaçıdır?

  10. 100+10%= 110 sonucunu hesap makinası zaten verir uğraşmaya gerek yok.

    aynı şekilde 110-10%=99

    • Bu virgülsüz bir rakamın çıkması gereken bir istek fakat virgülsüz rakam çıkmaz bundan. Yani %46 18 kişi arasında tek kişilere tekabül etmiyor. Bunun bulunma formülü şöyle 18 X 0,46 = 8,28 yapar. Yani burada 8 tam kişi 0,28 lik parçasıda bulunan bir kişi daha varmış. Kısaca soruda sorulan 18’in %46’sı tam bir kişiyi göstermez. Soru yanlış, daha doğrusu yarım olmayan adamları bulmak için soru da %46 istemek yanlış.

  11. 1000 m2’ye yani 1 dönüm’e %10 zekat nekadara tekabül eder bir dönüm’ün geliri 400 tl’dir teşekkürler

    • Düz, yani 1 ve sıfır olan rakamlarda hesaba bile gerek yoktur aslında, sonlardaki sıfırı tutardan düşmek yeterli. 400 TL’nin %10’u = 40 TL’dir. yüzde çarpanı olarak 400×0,10 = 40 TL olarak hesaplayabilirsiniz.