Wikipedia Güvenilir Bir Kaynak Mı?

Wikipedia’nın sloganı “Herkesin katkıda bulunabildiği Özgür Ansiklopedi”. Ama acaba ne kadar özgür?

Wikipedia’ya Üyelik ve Yazı Yayınlatma

Birisi Wikipedia’da bir yazı yazmak istediğin de ücretsiz hemen kayıt olup bir konu hakkında yazı ekleyip yayınlatabiliyor. Wikipedia’nın yazdığınız yazıların yayınlanması için üyeler arasın da bir hiyeraşi sistemi var. Yeni üye birisinde eski tecrübeli birisine kadar kademe kademe seviyelere sahip olunuyor. Yeni üye birisi bir konu hakkında yazdığı yazı önce kendisinde yüksek kademeli birisi tarafından yazısının incelenmesi gerekiyor. Yazıyı ekleyen kişi yazıyı bir kaynağa dayandırması gerekiyor. Örneğin bir kitap, bir araştırma yazısı, bir haber yazısı yada başka bir sitede yazılmış yazıyı kaynak gösteriyor. Fakat yazıyı oradan olduğu gibi almak zorunda değil, oralardan yazıyı kendi yorumuyla tekrardan düzenleyebiliyor yazabiliyor. Yazıyı denetleyen bir üst yetkili yazar, yazının bu belirtilen kaynaklarla örtüşüp örtüşmediğini denetleyip uygun bulursa onaylıyor ve yazı yayınlanıyor.

Okuyucuların yazılara itiraz edip, farklı bilgilerle ekletme yada yanlış olan yerleri kaldırma hakkı var. İtiraz eden kişi de Wikipedia’ya üye olup nereler yanlış ise onları kaldırıp doğru olduğunu söylediği bilgiyi kaynaklarıyla ekleyip yine denetime göndertiyor. Yine üst seviyedeki başka bir yazar bu itirazı inceleyip uygun görürse itiraz edilen düzenleme yayınlanıyor, uygun görülmezse reddedebiliyor.

Üst seviyeli yazarlar ise dikkat ettiğim kadarıyla bir denetime tabi olmadan kendi ekledikleri yazıları kolayca onay gerektirmeden yayınlayabiliyorlar.

Wikipedia’da Nasıl Üst Seviyeli Yazar Olunur?

Wikipedia’da üst seviyeli yazar olmak aslında çok kolay. Sadece seviye atlayana kadar yazıları ince eleyip sık dokuyarak sağlam kaynaklara dayandırarak (Örneğin üniversite sitelerinde yayınlanmış makalelere, yada bir profesörün araştırma yazısına) önemsiz de olsa yazılar eklerseniz ve sizin üst seviyenizdeki yazarlar tarafından itiraz görmeden yazılarınız yayınlandıkça puanınız artacaktır. Belli bir puna ulaştıktan sonra geçmişte üst yazarlardan aldığınız olumlu puanlar yüzünden artık sizin yazılarınız daha kolay yayınlanmaya başlayacak, çünkü aldığınız puanlar sizi artık güvenilir kişi seviyesine çekecek ve böylece bu adam yanlış yapmaz yayınla gitsin mantığı ile yazılarınız yayınlanmaya başlayacaktır.

Wikipedia’da Yayınlanan Yazılar Ne Kadar Güvenlidir?

İncelenen yazıyı denetleme karşı tarafının bilgisi dahilinde kontrol edilebiliyor. Sonuçta o an yazıyı denetleyen kişi bir akademisyen seviyesinde olacak değil elbet. Tecrübe kademesi yüksek ama yazılan yazı hakkında bir bilgi sahibi değilse yazıyı ekleyenin verdiği kaynaklara aldanarak doğru sanılan bir konuyu yanlış bir biçim de yayınlatabilir.

Fizik üzerine yazının denetlenmesi bir fizik profesörü tarafından denetleniyor mu? Matematik üzerine yazılan yazının denetlenmesi matematik hocası tarafından mı yapılıyor? Ya da dini konu hakkında yazılan yazı o dinin alimi tarafından mı inceleniyor acaba? Bana göre hayır.

Örneğin; Peygamber Efendimiz Hz. Muhammed (S.A.V.) hakkında açılan sayfaya bakarsak bunun bir İslam dini üzerine diyanet görevlisi tarafından denetlenmediği çok açık. Çünkü önemli kişiler aldıkları ünvanlar ve insanlar tarafından gördüğü değer hali sıfatları belirtilerek isimleri yazılmak zorundadır.

Eğer biz Türk Matematik dehası Profesör Doktor Cahit Arf gibi birisinin başarılarını görmezden gelip unvanlarını eklemeden Cahit Arf diye yazarsak hem onun ünvanlarını görmezden gelirsek hem o hocamıza haksızlık etmiş oluruz, hem de onun başarıları karşısında kendimizi ukala seviyesine düşürürüz. Eğer böyle değerli bir dehaya saygı göstermek ve değerini belirtmek istiyorsak ismi ile birlikte ünvanlarını da yazmak zorundayız, yani Cahit ARF değil de Prof. Dr. Cahit ARF yazmak zorundayız.

Ama Hz. Peygamber Efendimiz (S.A.V.) hakkında yazılan sayfa görünüyor ki, O’na (S.A.V.)’e dikkat etmeyen yada karşıt görüşe sahip birisi tarafından yazılmış bir yazı gibi görünüyor ve yazıyı ekleyenin seviye puanı yüksek olduğu için de yazıyı istediği gibi onaylatıp yayınlatabiliyor.

Ayrıca kaynak gösterilen kaynaklar ne kadar doğru sayılabilir acaba? İnternette istediğimiz gibi birilerinin adına resmi web sitesi adı altında sahte siteler açabilmekteyiz, işte önemli bir düşünür yada profesörün adına sahte bir site açıp, sanki o yazmış gibi yazılar yazıp sonra da bunu geçerli kaynak olarak gösterip yazılarımızı sağlam kaynaktanmış gibi gösterip çok rahat yazı yayınlatabiliriz.

Yani Wikipedia’da yazılarınızın yayınlanması için gerçek bir kaynağa olmasını kim garanti edebilir, yazıyı denetleyen yazarın yazı hakkındaki bilgi seviyesini kim garanti edebilir?

Özellikle İslam dini hakkındaki yazılar da bir zıt görüşlü kişi misilleme olsun diye bile yazılar yayınlayabiliyor, itiraz edip kaldırmakta kolay olmuyor.

Bunu nasıl mı düşünüyorsunuz derseniz R10.net gibi internetin liseli seviyesinde yapılan ticaret konuların da açık açık wikipedia’da yazınız atıyorum 100 liraya, 200 liraya, 500 liraya linkli yayınlanır gibi ilanlara rastlayabilirsiniz.

Bu gibi ilanları insanların rahatça yayınlaması da gösteriyor ki Wikipedia’da bir seviyeye geldikten sonra hemen, hemen her yazı yayınlatılabiliyor demektir.

Ayrıca son Wikipedia engellemesinde de göründüğü üzere BTK terörist grupların asılsız yazıları Wikipedia’da çok rahat yayınladığını ve itiraz edilmesine rağmen Wikipedia’nın bunu kaldırmadığını gördük. Hatta Wikipedia itiraz edilen yazılar hakkında bir sorun görmüyoruz gibi dayanaksız açıklamalarda da bulundu.

Bu da gösteriyor ki ya Çin’in yaptığı gibi sadece uzman akademisyenler tarafından kendimiz yerli bir Wikipedia açacağız yada böyle usulsüzlüklere sözümüz bir Osmanlı gibi ciddiye alına kadar susup kalacağız ve içimizdeki cahillerle (Müslüman Türk düşmanları) uğraşıp duracağız.

“Wikipedia Güvenilir Bir Kaynak Mı?” için bir cevap

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

This blog is kept spam free by WP-SpamFree.